X
تبلیغات
رایتل

تامین قطعات یدکی ماشین آلات راهسازی و معدنی

لوازم یدکی ماشین آلات راهسازی : لودر ، بلدوزر ، گریدر ، بیل

میزان تولید روش آتشباری و روش استفاده از پیکور

مقایسه فنی و اقتصادی میزان تولید روش آتشباری و روش استفاده از پیکور در مجموعه معادن سیلیس بیارجمند

سید اسماعیل رحیمی1,مهدی احمدی2,سید تقی نعیمی3

1- کارشناسی ارشد استخراج معدن شرکت مهندسین فن آوری علوم زمین خاتم، info@zaminkhatam.com

2- کارشناسی ارشد اکتشاف معدن, شرکت سفید سنگ بیارجمند

3- عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر

چکیده:

مجموعه معادن سیلیس و فلدسپات بیارجمند واقع در 85 کیلومتری جنوب شهرستان شاهرود و 25 کیلومتری جنوب غربی شهر بیارجمند شامل 6 محدوده معدنی با ذخیره ای بالغ بر 1 میلیون تن سیلیس و 2 میلیون تن فلدسپات از جمله نقاط غنی معدنی کشور است. باتوجه به افزایش چشمگیر قیمت سیلیس در کشور ونیاز روزافزون به این ماده معدنی باارزش در صنعت شیشه سازی و الکترونیک و..., تولیدبیشتراین ماده معدنی اهمیت فراوانی پیدا کرده است.کانسارهای سیلیس بیارجمند همانند اغلب ذخایرسیلیسی کشوربه علت نحوه کانی سازی نفوذی و خاصیت ذاتی خورندگی شدید فلزات و شکنندگی, اهمیت مطالعه و تحقیق بیشتر درموردروش استخراج این ماده معدنی را طلب می کند. دراین مقاله که به سفارش و حمایت شرکتهای سنگ سیلیس بیارجمند و معدن کاران چاه جم و ... تهیه شده است, مقایسه ای فنی و اقتصادی بین روش استفاده از مواد منفجره و روش استفاده از چکش بیل مکانیکی و ترکیبی از روشهای آتشباری و بولدوزر در این معادن انجام گرفته است.بعد از این مقایسه که برپایه اطلاعات گذشته استفاده از هر 3 روش در این معادن صورت گرفته است,مطلوبترین روش استخراج به همراه نحوه برنامه ریزی و بهینه سازی تولیدآن روش پیشنهاد شده است.امید است این مقاله راهکار مناسبی برای افزایش تولید این ماده معدنی باارزش دراختیار متولیان آن قرار دهد.

کلمات کلیدی: سیلیس و فلدسپات ,خاصیت خورندگی فلزات وشکنندگی,مقایسه فنی و اقتصادی, سیلیس بیارجمند

Compare of technique and economic measure of production of blasting method and method of using from pikor in biarjmand silis department mines

Sayed esmaeil rahimi 1, mehdi ahmadi 2

Biarjmand silis and pheldspat department mine is in the 85 km of south shahrood city and 25 km east-south and it is a sample of enrich mines.

According to increase of silis cost in country and necessary to this ore in electronics and glass industry.

The more production for ore is important. biarjmand silis deposit same some silis deposit of country because of the method magma tic mineralization and cohesion properties need to study and investigation for method of extraction .

The paper make for biarjmand silis rock co and chahjam co technical and economic compare between method of using from explosion and method of using from pikor and composite of blasting method and bulldozer have been done. after this comparison ,that use past based information from three methods in this mines. the most admissible method for extraction as well as programming and optimization produce has been suggested. Hopefully this article was been the product increasing way for valuable ore mineral produce.    

Key words: silis and phdspat , briskness and cohesion properties, compare of technique and economic, silis of biarjmand      

مقدمه:

  با توجه به مصرف بالای سیلیس در صنعت بخصوص صنایع شیشه سازی، ریخته‌گری و سرامیک، تقاضا برای سیلیس روز به روز در حال افزایش است. نظر به اینکه ایران جزء کشورهای در حال توسعه می باشد و با توجه به دورنمای رشد مصرف سرانه شیشه کشور، در سالهای آینده حجم پودرسیلیس موردنیاز صنایع شیشه سازی افزایش پیدا خواهد کرد، لذا نیاز به فراوری سیلیس بیش از پیش احساس می گردد.با توجه به سوددهی بالای سیلیس برای عرضه به صنعت ریخته‌گری، پیش بینی می شودعرضه سیلیس مورد نیاز برای ریخته‌گری روندی افزایشی داشته باشد و در صورت تأمین تقاضای داخلی قیمت آن کاهش یابد] 9[. مجموعه معادن سیلیس و فلدسپات بیارجمند واقع در 85 کیلومتری جنوب شهرستان شاهرود و 25 کیلومتری جنوب غربی شهر بیارجمند شامل 6 محدوده معدنی با ذخیره ای بالغ بر 1 میلیون تن سیلیس و 2 میلیون تن فلدسپات از جمله نقاط غنی سیلیس کشور است. ذخایر سیلیسی این منطقه تماما بصورت آذرین می باشد که در دایک هایی باضخامتهای تقریبا کوچک به طول و عرض های چندین متر و عمق های بالا دیده می شوند.شکل خاص این ماده معدنی در این نقطه از کشور و در عین حال عیارهای بسیار بالای سیلیس این مناطق، مارا برآن داشت که تحقیقی برای هرچه بهتر نمودن روند استخراجی از این معادن را انجام دهیم.برای استخراج این معادن عملیات آتشباری چندین بار صورت گرفت که نتایج آن چندان برای صاحبان سرمایه و معدنکاران مطلوب نبوده است.در این مقاله بعد از بررسی فنی و اقتصادی عملیات استخراجی در مجموعه معادن سیلیس و فلدسپات بیارجمند، روش پیشنهادی خود را برای استخراج این معادن ارائه نمودم که اتفاقا بسیار مورد پسند معدنکاران این منطقه قرار گرفت و هم اکنون روند استخراجی این معادن با این روش ادامه داردکه در زیر به شرح آن می پردازیم.

1- زمین شناسی و چینه شناسی منطقه

1-1-زمین ریخت شناسی

از دیدگاه زمین ریخت شناسی منطقه دارای وضعیت بسیار ناهماهنگ است,تنوع ترکیب سنگ شناختی و پایداری نایکسان واحدهای سنگی نسبت به پدیده های فرسایشی و نیز بازتابهای گوناگون در برابر عوامل تکتونیکی موجب شده است که شکل دره ها و شکل آبراهه ها و بلندای واحد ها بسیار نا یکنواخت باشد، در نتیجه ساختار ریخت شناسی نا هماهنگی در ناحیه ایجاد شده است.بلندترین ارتفاعات را بیشتر سنگهای دگرگونه کربناته و نیمه ژرف تشکیل می دهند و واحدهای آواری و آذرآواری با ریخت شناسی کم ارتفاع تر ظاهر می شوند.در بخش های کویری باد سبب جابجایی تپه های ماسه ای می شود. شکل دره ها در واحد های که از سنگ های آواری و آذر آواری تشکیل شده اند,بیشتربصورت کم ژرفا و پهن است.

1-2-چینه شناسی منطقه

از دیدگاه زمین شناسی ساختاری در ایران مرکزی قرار دارد.این ناحیه متاثر از عملکرد گسله ها و ریز گسله ها گوناگون با امتداد عمده ی (شمال غرب- جنوب شرق)است. دگرگونی ضعیف(با درجه پایین)بعنوان آشکارترین پدیده حاکم و به شکل دگرگونی ناحیه ای مجاورتی نمایان شده است و فزون بر این, ماگماتیسم و پدیده های وابسته نیز در بخشهای شرقی معادن فعال بوده اند و تاثیر مهمی در روند تکوین زمین شناسی منطقه داشته اند. توالی چینه ی سنگهای موجود در منطقه از پایین به بالا شامل سنگهای دگرگونه پیش از پرمین,توالی های رسوبی مربوط به پرمین,تریاس و کرتاسه و ماگماتیسیم مربوط به ائوسن و سنگهای رسوبی پس از آن است. فزون بر این سنگهای دیگری با منشا آذرین همراه با این واحد ها وجود دارد که از نقطه نظر سن,جوان تر از دگرگونه های یاد شده است.

2- مباحث اقتصادی در مورد سیلیس

2-1-میزان صادرات سیلیس در ایران

 میزان صادرات ترکیبات مختلف سیلیس دار ایران در دوره (1376-1385 ) ، با نرخ رشد 07/214%، از 8/58 هزارتن در سال 1376 به 6/336 هزارتن در سال 1378 و 7/469 هزارتن در سال 1380 و682 هزارتن در سال 1385، افزایش پیدا کرده است.بیش از 99 درصد صادرات ایران در سال 1385 مربوط به شن و ماسه و کوارتزی و سیلیسی بوده است. ایران در سال 1385 مقدار 8/676 هزار تن شن و ماسه کوارتزی و سیلس، 7/407 تن شن و ماسه طبیعی، 58 تن کوارتز و 8/4 هزار تن خاکهای سیلیس سنگواره ای صادر کرده است که در مجموع 682065 تن سیلیس در انواع ذکر شده به خارج از کشور صادر گردیده است. میزان صادرات محصولات سیلیسی ایران بعد از یک دوره کاهش در سال 80 افزایش چشمگیری داشته است. این امر به دلیل افزایش صادرات شن و ماسه سیلیسی و همچنین کواتز بوده است . [7] , [8] , [9]

2-2- میزان واردات سیلیس در ایران

  میزان واردات ترکیبات مختلف سیلیس دار ایران در این دوره (1376-1385) با نرخ رشد 15/4%، از 19/391 تن در سال 1376 به 62/1224 تن در سال 1378 و 85/1567 تن در سال1380 و 1945.22 تن در سال1385 افزایش پیداکرده است. بیشترین واردات سیلیس مربوط به خاکهای سیلیس سنگواره‌ای است و بیشترین استفاده آنها در صنایع شیشه و سرامیک می‌باشد. در سال 1385 میزان واردات داخلی افزایش یافته است که این افزایش ناشی از واردات شن و ماسه طبیعی و کوارتز می‌باشد[7] , [8] , [9].

2-3- میزان تولید سیلیس و روند آن در ایران

جهت پی بردن به جایگاه سیلیس در ایران می‌توان به شیشه بعنوان پر مصرف ترین صنعت استفاده از سیلیس پرداخت.شاخص مهم در این بخش، میزان تولید سیلیس جهت استفاده درکارخانجات شیشه سازی است که می‌توان با یک تغییر ساده در فرآیند آرایش دانه بندی، آنرا در واحدهای ریخته‌گری قابل مصرف نمود. تولید کنندگان سیلیس برای کارخانجات شیشه سازی به علت شناخت خواص ماسه ریخته‌گری و نیز کسب سود بالاتر با یک سرمایه گذاری کم نسبت به بازار مصرف شیشه سازی، تمایل به تولید ماسه ریخته‌گری پیدا کرده و اقداماتی را در این زمینه شروع نموده اند به طوری که احتمال می رود در آینده به صورت جدی وارد این بازار گردند. میانگین تولید سیلیس در ایران در این دوره ( 1376-1385)با متوسط نرخ رشد 4/1%، 1552 هزارتن بوده که از 1616 هزارتن در سال 1376 به 1481 هزارتن در سال 1378 و 1687 هزارتن در سال 1380و 2125 هزارتن در سال1385، افزایش پیدا کرده است[6], [10] .

2-4- بررسی قیمت‌های داخلی سیلیس

  میزان قیمت سیلیس در ایران در این دوره (1376-1385) با متوسط نرخ رشد 89/21%، از161 هزار ریال بر تن در سال1376 به 189هزار ریال بر تن در سال 1378 و 291 هزار ریال بر تن در سال 1380 و 353 هزار ریال برتن در سال 1385 افزایش نشان می دهد. هم اکنون با توجه به عیار سیلیس آنرا درجه بندی می نمایند.بطوری که سیلیس درجه 3 (عیار کمتر از 96 درصد)، قیمت100000ریال تا 150000 ریال در تن و سیلیس درجه 2 (عیار 96 تا 98)، قیمت 150000 ریال تا  200000 ریال در تن و سیلیس درجه 1 (عیار بالای 98)،قیمت تا 300000 ریال تا 350000 ریال در تن درجه بندی می شود[6], [7] , [8] , [9], [10].

 2-5- مصارف عمده سیلیس

به طور کلی موارد مصرف سیلیس SiO2 عبارت است از:شیشه سازی، چینی سازی، تولید فروسیلیس، سرامیک سازی، تولید آجر ماسه آهکی، ریخته گری، تولید سیلیکات سدیم، تولید دیگر مواد سیلیسی، به عنوان نیمه هادی در صنعت الکترونیک و تولید پشم شیشه[3], [8].

3- بررسی فنی روشهای مختلف استخراج سیلیس در مجموعه معادن سیلیس بیارجمند

بطورکلی کانسارهای سخت نشده سیلیس به روش روباز بوسیله ماشین آلاتی مانند لودر و بیل مکانیکی،لایروبی, و یا فشار آب استخراج, بارگیری و یا از طرق دیگر به کارخانه فرآوری منتقل می شود.اما کانسارهای سخت به روش روباز استخراج می شود، منتها ابتدا با حفاری و انفجار و بعد مراحل برداشت و بارگیری صورت می‌گیرند.البته برخی معادن زیر زمینی با روش انفجار و حفاری مرسوم استخراج و بارگیری می‌شوند.تریپلی به روش زیر زمینی و اتاق وپایه با یک تونل دسترسی در جهت شیب استخراج می شود.بلورهای کوارتز به صورت دستی بعد از برداشت روباره ها بوسیله بلدوزر استخراج می شوند. از آنجایی که کانی سازی سیلیس در مجموعه معادن سیلیس بیارجمند بصورت دایکهای آذرین بوده که در سطح زمین رخنمونهای آن پدیدار گردیده استخراج سیلیس در آنها به روش زیرزمینی منتفی گردیده است.اما روشهای پیشنهادی و پیشروی ما برای استخراج این کانسار شامل روشهای زیر است:

1)روش حفاری و انفجار

2)روش استفاده از پیکور دستی با کارگر

3)روش استفاده از چکش بیل مکانیکی

در تمامی روشهای پیشنهادی در بالا اصل باطله برداری از سطح و اطراف ماده معدنی با بولدوزر بسیار اهمیت دارد.همچنین زمان بررسی اقتصادی این پروژه برای هریک از سه روش موجود 1 ماه تمام در نظر گرفته شد و میزان تولید هر روش در یک ماه کاری معدن بررسی گردید.

3-1- حفاری و انفجار

در مجموعه معادن سیلیس بیارجمند در مجموع، 4 بار عملیات آتشباری بصورت آزمایشی صورت گرفت و نتایج این عملیات ثبت گردید.در تمامی این مراحل آتشباری از 3 نوع چاشنی با شماره های 1و2و3 وبا تاخیرهای متفاوت در ردیفهای مختلف استفاده گردید.عملیات انفجار با استفاده از آنفو و دینامیت بصورت سنتی صورت گرفت. در این مراحل انفجار، فاصله ردیفی چالها 1.5تا1.8 متر و بردن آنها 1.2تا1.5مترو عمق چالها بسته به محل حفاری از 3 تا 6 متر متفاوت بود.با توجه به جنس سیلیس و طول چالهای انفجاری مقدار سرچالی از 1 تا1.8 متر متفاوت بوده است.قطر چالها 72 میلی متر و در هر 4 مرحله آتشباری از 250 تا 300 چال انفجاری حفروانفجارگردیده است.از جمله نکات مورد اهمیت در مورد استخراج در این مناطق این است که عملیات انفجاری ما باید حتما دارای چندین نتیجه مطلوب باهم باشد.مثلا خردیش مطلوب و نداشتنover size و under size برای ما بسیار اهمیت دارد.کم بودن پرتاب سنگ و میزان جابجایی و توده خردایش شده با توجه به کم بودن و اهمیت ماده معدنی در هر دایک بسیار حائز اهمیت است.نداشتن گرد و خاک زیاد که از نتایج انفجار هوا وسروصداو... بسیار برای ما اهمیت دارد،بعلت مسائل تنفسی که سیلیس تولید می کند. با توجه به آمیختگی نسبی سیلیس با سنگهای اطراف لزوم انفجار کنترل شده مهم به نظر می رسد تا جدایش مطلوبی بین سیلیس با سنگ میزبان وکاهش اختلاط آن صورت گیرد. بعلت کوچکی فضای انفجار وضعیت محل انفجاری بعد از انفجار، برای برداشت مابقی سیلیس بسیار حائز اهمیت است.در مقابل محدودیتهای محیط زیستی و لرزش و... بعلت دوری به مناطق مسکونی و کشاورزی وجود ندارد.خشکی منطقه و آب و هوای خشن و گرم آن هیچ مشکلی از نظرانتخاب فصل انفجار و آبدار بودن چالها و واژگونی هوا و .... را بوجود نمی آورد. [1], [11] [13]

بعد از انجام عملیات انفجاری نتایج حاصل فنی ثبت و مورد مطالعه قرار گرفت و در نهایت مزایا ومعایب آن درج گردید.

مزایا:

1)تولید به نسبت بالاو بازگشت سریع سرمایه

2)عدم نیاز به محلی برای دپوی ماده معدنی(بعد از انفجار بارگیری پیوسته از جبهه کار صورت می گیرد).

3)نیازکمتربه کارکرد بولدوزر به علت آنی بودن تولید و عدم نیاز به پاکسازی محل کار در هنگام استخراج در مقایسه با روشهای دیگر

معایب:

1)بطورکلی نتایج فنی آتشباری حتی با صرف دقت و زمانهای  بالا، با توجه به جنس و چینه شناسی منطقه مطلوب نبود و چالهای دزدکرده نیز وجود داشت.

2)پرتاب سیلیس در فاصله 25 متری نیز ثبت گردید که با توجه به کمی ذخیره و حساسیت کار نامطلوب بود.

3)متاسفانه گرد سیلیس و خاک بسیار بالا حاصل از انفجاراجتناب ناپذیر بود که معدن را برای یک روز کاری تعطیل نمود وحتی بعد از آن نیز بعلت ایجاد گرد سیلیس نهشته شده روی زمین حاصل از انفجارراندمان کاری کارگری و مهندسی بطور چشمگیری کاهش یافت.ایجاد حساسیت های تنفسی در چند مورد دیده می شد.

4)اختلاط ماده معدنی با سنگ همراه که برای ما مهمترین فاکتور بود بالا بود.این فاکتور به تنهایی قادر بود عملیات آتشکاری را در این معادن زیر سوال ببرد.

5)اندازه سنگ نیز با توجه به خواص خردایشی سیلیس مطلوب نبود.ذرات ریزو درشت حاصل از انفجار به وفور در منطقه دیده می شد.  

6)حتی در مورد عملیات حفاری نیز مشکلاتی وجود داشت.بعلت خاصیت سختی و سایندگی سیلیس گیرکردن مته حفاری و رادها درچال بسیاروجود داشت.همچنین پرشدن و بسته شدن چالها نیز که از مسائل عمومی حفاری است در چند مورد دیده شد که نیاز به اسیدهای قوی و تلاش فراوان حفارها را برای بازکردن مجدد چالها می طلبید.

7)جاده سازی و استقرار دریل واگن و سرصدا و کارگربری حفاری و انفجار از جمله مسائل و مشکلات عمده بود [12], [13].

3-2- استفاده از پیکور دستی با کارگر

انجام این عملیات به مدت 1 ماه در مجموعه معادن سیلیس بیارجمند مورد امتحان قرار گرفت.از جمله مزایای آن تولید انتخابی و کاهش اختلاط در حد بسیار پایین بود.این مسئله معدنکاران را به سمت این روش بیشتر سوق داد.نیاز به کمترین جاده سازی عدم نیاز به نظارت دقیق و مهندسی از جمله دیگر مزایا بود.از نظر فنی این روش بسیار مورد تایید بود و شرکت های مصرف کننده سیلیس مان بسیار راضی بودند.بعلت تمرکز کاری کارگر بر محیط، شکل استخراج به بهترین نحو صورت می گرفت و سینه کارهای پدید آمده آمادگی کافی برای مراحل بعدی استخراجی را داشتند.تنها مشکل فنی این روش خطرات احتمالی روش برای کارگران بود که آنهم در این مدت هرگز موردی پیش نیامد و با توصیه های ایمنی به کارگران و نظارت بر کار آنها این مشکل حاد به نظر نمی رسید.

3-3- روش استفاده از چکش بیل مکانیکی

روش دیگری که برای استخراج این معادن پیشنهاد گردید استفاده از چکش بیل مکانیکی بود.استفاده از این وسیله نیز دارای مزایا و معایب فنی بود.

از جمله مزایای آن:

1)امکان استخراج انتخابی در حد بالا و اختلاط سیلیس با باطله درحد پایین

2)تولید بالای ماده معدنی و بازگشت به نسبت سریع سرمایه

3)آلودگی کم محیط زیست و کارگربری کم این وسیله

4)کاهش استفاده از بولدوزر زیرا این وسیله توانایی دپو زدن و بارگیری و تمیز نمودن اطراف خود را در حد پایین دارد.

5)عدم استفاده از وسیله ی دیگری همانند لودر برای بارگیری و استفاده از خود باکت بیل

6)سادگی و سرعت بالای تهیه امکانات شروع کار به این روش

معایب:

1)سر و صدای بالای وسیله

2)خورندگی بسیار بالای چکش بیل

4- بررسی اقتصادی برداشت سیلیس درمجموعه معادن سیلیس بیارجمند

4-1- بررسی روش آتشباری و هزینه های آن

درجدول شماره(1)مجموع هزینه های حفاری و آتشباری در مجموعه معادن سیلیس بیارجمند محاسبه گردیده است.در مجموع 10 روز کاری و در پایان آن در مجموع 4489 متر حفاری صورت گرفت و 1000 عدد چال نیز حفر گردید. بعد از انجام عملیات آتشباری میزان تولید در 4 بار آتشباری معدن بدون درنظر گرفتن عیار مطلوب کارخانه های مصرف کننده (آتشباری باعث اختلاط و کاهش خلوص سیلیس می گردد) حدودا 10500 تن سیلیس تولید گردید.از این مقدار سیلیس تولید گردیده حدودا 6100 تن به عنوان سیلیس مطلوب خریداران قابل فروش بود. البته لازم به توضیح است که کل این فرآیند با توجه به مشکلات آتشباری تا اتمام بارگیری تقریبا یک ماه تمام بطول انجامید.

جدول 1 : محاسبه ی هزینه های استفاده از روش آتشباری

عملیات

موارد

واحد(متر/عدد/تن)

هزینه واحد(ریال)

هزینه مجموع در کل 1000 متر حفاری یا 10 روز کاری(ریال)

حفاری

سرمته الماسه)

روزانه 1 عدد

3000000

30000000

دستگاه حفاری

4489 متر در کل

به ازای هرمتر 25000 ریال

112225000

حفار

2 نفر

روزانه 250000

5000000

آتشباری

چاشنی با سیم 5 متری

1000 عدد

هر عدد 16400 ریال

16400000

دینامیت

4489 متر

متری 30000 ریال

134670000

آنفو

دستمزد

1000 چال

(هر 200 عدد چال)  7500000  ریال

37500000

حمل

100 کیلومتر

هر 1000 کیلومتر 10000000 ریال

1000000

تسطیح بعد از انفجار

بولدوزر

40 ساعت

هر ساعت 350000

14000000

سایر

کارگر،اسکان وسوخت وحمل ونقل و ....

5000000

مجموع هزینه های عملیات آتشباری و انفجار

365795000

با در نظر گرفتن هزینه های تولیدی ، با استفاده از روش آتشباری ،قیمت تولید هر تن سیلیس تقریبا 59966 ریال برآورد گردید [2], [3].

4-2- بررسی روش استفاده از پیکور دستی و هزینه های آن

همانطور که در بررسی های فنی مورد بحث قرار گرفت این روش از نظر فنی بسیار مطلوب آمد.اما بعد از گذشت چندین هفته از استفاده از این روش شرکت های تولید سیلیس منطقه پی به کاهش شدید میزان تولید خود بردند. راندمان کارگری نیز به علت بروز مشکلات تنفسی برای آنها بسیار کاهش یافت. در مجموع ا ماه استفاده از این روش و 18 نفر کارگر در مجموع 1900 تن سیلیس تولید گردید.این میزان تولید به هیچ وجه جوابگوی هزینه ها و همچنین مسائل و مشکلات محیط کارگری و نیز هزینه فرصت از دست رفته تولید ماده معدنی را نبود. همچنین ادامه این روند مشکلات فراوانی را برای شرکت ها در برداشت.شکایات کارگران از شرکتهای مربوطه در مورد حق بیمه ،مسائل آلودگی محیطی معدن و مریضی مداوم کارگران بخاطر استنشاق گرد سیلیس و ...هر روز بیشتر و بیشتر می شد. بنابراین حتی در صورت سودآوری اقتصادی بیشتر این روش بازهم تولید کنندگان تمایلی به ادامه ی آن نداشتند.

4-3- بررسی اقتصادی روش استفاده از چکش بیل مکانیکی

در این قسمت استفاده از چکش بیل مکانیکی در این مجموعه معادن را مورد بررسی اقتصادی قرار می دهیم. بعلت توانایی بیل مکانیکی در برداشت بار خرد شده و همچنین بارگیری راحت آن توسط خود بیل،بعد از خردایش سیلیس توسط بیل مکانیکی دیگر نیازی به استفاده از بولدوزر به نظر نمی رسد .که باعث کاهش هزینه ها برای ما می گردد.همچنین بعلت توپوگرافی مطلوب منطقه و کم ارتفاع بودن دایک های سیلیسی استفاده از بیل چرخ لاستیکی امکان پذیر می باشد که باعث از بین رفتن هزینه های حمل ونقل دستگاه می گردد. بررسی هزینه های استفاده از بیل مکانیکی در جدول شماره(2) دیده می شود. 

جدول 2 : محاسبه ی هزینه های استفاده از چکش بیل مکانیکی

وسیله

موارد

واحد(متر/عدد/تن)

هزینه واحد(ریال)

هزینه کل(ریال)

چکش بیل مکانیکی

سایش پیکور

به ازای هر 2 ماه 1 عدد

6000000

3000000

بیل مکانیکی

300 ساعت در 1 ماه فعالیت معدن

هر ساعت 380000

114000000

سایر

اسکان وسوخت وحمل و نقل و....

3000000

مجموع هزینه های عملیات استخراجی با استفاده از چکش بیل مکانیکی

120000000

اما در مدت 1 ماه استفاده از چکش بیل مکانیکی در این مجموعه معادن بطور کلی 5700 تن سیلیس تولید گردید و با توجه به هزینه های تولیدی آن قیمت تمام شده هر تن سیلیس تقریبا 21050 ریال بدست آمد. [4], [5]

5- نتایج

- استفاده از روش آتشباری از لحاظ فنی دارای معایب و مشکلات فراوانی در سیلیس است.

- بعد از بررسی های اقتصادی در مدت یک ماه استفاده از هر 3 روش ،روش استفاده از چکش بیل مکانیکی دارای هزینه ی تولید پایین تری خواهد بود و از نظر اقتصادی دارای سود بیشتری می باشد.

- از لحاظ فنی روش استفاده از پیکور دستی در اولویت است وبعد از آن روش چکش بیل مکانیکی دارای کارآیی بالاتری می باشد.   

- روش استخراج با پیکور دستی حتی با وجود برتری های بالای فنی که بر سایر روش ها دارد اما به خاطر ایجاد مشکلات و مسائل خاص در معدن پیشنهاد نمی گردد.

- از لحاظ کیفیت سیلیس تولیدی به ترتیب روش پیکور دستی،چکش بیل مکانیکی و سپس آتشباری قرار دارد. روش آتشباری به علت اختلاط بسیار بالای آن، باعث کاهش کیفی سیلیس تولیدی و حتی گاهی اوقات قابل عرضه نبودن آن به بازار مصرف می گردد. [11]

6- پیشنهادات

بطور کلی پس از بررسی های فنی و اقتصادی فراوان و بررسی کلیه فاکتورهای دیگر که در این مقاله مجال صحبت در مورد آن نگردید (امکان تهیه ماشین آلات، ...) ،روش استفاده از چکش بیل مکانیکی برای استخراج سیلیس در مجموعه معادن سیلیس بیارجمند و تمامی سیلیس های هم تیپ در کشور پیشنهاد می گردد. [12] [11],

7- تقدیر و قدردانی

این مقاله چکیده ای از یک پروژه فنی و اقتصادی در مجموعه معادن سیلیس بیارجمند است که به سفارش 6 شرکت مشغول به کار در منطقه انجام گرفته است. بعد از انجام این پروژه و ارائه نتایج آن به شرکت ها، تمامی معدنکاران منطقه استفاده از روش چکش بیل مکانیکی را پیش گرفتند. در تکمیل این پروژه از آقایان مهندس جلال مدیرعامل شرکت توسعه سیلیس بیارجمند، مهندس دامغانی مدیرعامل شرکت سیلیس چاه جم، مهندس امامی مسئول بخش توسعه معادن سیلیس چاه عروس و بقیه دوستان تشکر وقدردانی فراوانی می نمایم .

8- منابع

 [3] اورعی،سید کاظم؛1377،اقتصاد معدن،نشر علوم دانشگاهی،تهران،1.

[4] استوار، رحمت الله؛ (1373)؛ آتشکاری در معادن؛ جهاد دانشگاهی صنعتی امیرکبیر؛ تهران؛ جلد دوم.

[3] اورعی،سید کاظم؛خداوردی،احمد؛1381،اقتصاد منابع معدنی،انتشارات دانشگاه فردوسی،مشهد،1.

[4] اورعی،سید کاظم؛اسدی،احمد؛1382،اقتصاد مهندسی،نشر دانشگاه صنعتی امیرکبیر،تهران،1.

[5] مدرس،احمد؛عبدالله زاده،فرهاد؛1378،مدیریت مالی،نشر چاپ و نشر بازرگانی،تهران،جلد اول،ویرایش اول.

[6]لطفعلی پور،محمدرضا؛1369,تخمین توابع تولید بخش معدن اقتصاد ایران,پایان نامه کارشناسی ارشد,دانشگاه تربیت مدرس.

[7]وزارت معادن و فلزات,1367, بررسی موقعیت تولید,صادرات و واردات مواد معدنی در 81 کشور جهان.

[8] سازمان برنامه و بودجه,بررسی چگونگی عرضه و تقاضا برای مواد کانی عمده 1365 و به بعد.

[9] رزاقی,ابراهیم؛1371,اقتصاد ایران,نشر نی,تهران,

[10] بانک مرکزی ,گزارش اقتصادی و ترازنامه های سالهای مختلف

[11] Paul R. Amyottea, Michael J. Pegga, Faisal I. Khanb, Masaharu Nifukuc, Tan Yingxin;2007;"Moderation of dust explosions " Journal of Loss Prevention in the Process Industries;  science direct;13.

[12] Amyotte, P. R. (2006). Solid inertants and their use in dust explosion prevention and mitigation. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 19, 161–173.

[13] Amyotte, P. R., Khan, F. I., Basu, A., Dastidar, A. G., Dumeah, R. K., & Erving, W. L. (2006). Explosibility parameters for mixtures of pulverized fuel and ash. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 19, 142–148.

[14] ADITCL;1997;. Drilling: the manual of methods, applications, andmanagement. Australian Drilling Industry Training Committee Lid (ADITCL). New York: Lewis Publishers

تاریخ ارسال: شنبه 13 شهریور‌ماه سال 1389 | نویسنده: علیرضا اسدی | چاپ مطلب 0 نظر